Kanał Rss
Content
Zgoda małżonka na zaciąganie zobowiązań
9 maja 2012

Małżonkowie pozostający we wspólności ustawowej powinni mieć świadomość, że zobowiązania zaciągane przez jednego z nich mogą mieć wpływ nie tylko na majątek odrębny małżonka- dłużnika, ale również na wysokość budżetu domowego, czyli majątku wspólnego. Spełnienie przez wierzyciela warunków z art. 41 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 787 Kodeksu postępowania cywilnego umożliwia bowiem prowadzenie egzekucji z majątku wspólnego małżonków.

Przepisy art. 41 k.r.o. w obecnym brzmieniu obowiązują od 20 stycznia 2005 r., a więc od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1691). Przepis art. 41 § 1 k.r.o. w brzmieniu przed zmianą stanowił, iż zaspokojenia z majątku wspólnego może żądać także wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków. Ustawa, mając na celu zwiększenie ochrony dobra rodziny dłużnika, gruntownie zmieniła zasady odpowiedzialności małżonków. Jak wynika obecnego brzmienia przepisu, wierzyciel może żądać zaspokojenia z całego majątku wspólnego małżonków tylko wtedy, gdy małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka.

Co istotne, udzielenie przez małżonka zgody na zaciągnięcie zobowiązania przez drugiego małżonka nie oznacza, że staje się on dłużnikiem. Dłużnikiem jest tylko ten małżonek, który zaciągnął zobowiązanie, natomiast małżonek, który wyraził zgodę na jego zaciągnięcie, ponosi odpowiedzialność ograniczoną wyłącznie do majątku wspólnego, z wykluczeniem majątku osobistego. Podkreślenia wymaga, że jeżeli dłużnikami są oboje małżonkowie, zastosowanie znajdują zasady ogólne.

Sytuacja prawna małżonka uzależniona jest od momentu, w którym zaciągnięte zostało zobowiązanie oraz rodzaju majątkowego ustroju małżeńskiego. Z uwagi na to, że ustrój ustawowej wspólności majątkowej stanowi najbardziej popularny model małżeńskich stosunków majątkowych stanowi, dalsze rozważania odnosić się będą właśnie do niego. Bezwzględnie obowiązujący charakter art. 41 k.r.o. determinuje, iż małżonkowie nie mogą ustalić odmiennych zasad odpowiedzialności majątkiem wspólnym.

Należy pamiętać, iż prowadzenie przez małżonka działalności gospodarczej za zgodą drugiego małżonka nie oznacza zgody na zaciąganie zobowiązań pozostających w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zgoda ta nie może mieć charakteru generalnego, powinna dotyczyć określonego zobowiązania. Podobnie, niezgłoszenie sprzeciwu wobec zamierzonej przez drugiego małżonka czynności prawnej zarządu majątkiem wspólnym, bądź co do zaciągnięcia zobowiązania, nie jest tożsame z udzieleniem zgody.

Konsekwencją wyrażenia zgody jest nadanie przez sąd klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, wydanemu przeciwko dłużnikowi, także przeciwko drugiemu małżonkowi (art. 787 k.p.c.). Co do zasady, jej udzielenie może przybrać dowolną formę. Do uzyskania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi niezbędne jest jednak, aby wierzyciel wykazał udzielenie zgody dokumentem urzędowym (art. 244 k.p.c.) lub prywatnym (art. 245 k.p.c.). Istnieje zatem możliwość, że pomimo iż wierzyciel będzie uprawniony do żądania zaspokojenia z całego majątku wspólnego małżonków, względy dowodowe nie pozwolą mu na zrealizowanie tego uprawnienia.

Mając na celu zwiększenie ochrony dobra rodziny dłużnika i majątku wspólnego małżonków, ustawodawca postanowił przyznać osobie, której małżonek zaciągnął zobowiązanie, określone środki obrony. Do ochrony praw może okazać się jednak niezbędne wykazanie poniższych okoliczności:
– zadłużenie powstało przed powstaniem wspólności ustawowej,
– wierzytelność dotyczy jedynie majątku odrębnego dłużnika,
– egzekucja prowadzona jest w stosunku do przedmiotu należącego do majątku odrębnego małżonka,
– egzekwowane świadczenie jest nienależne wierzycielowi (art. 840 § 1 pkt 3 kpc),
– małżeńska umowa majątkowa znosząca wspólność ustawową została zawarta przed datą powstania zobowiązania, umowa była skuteczna wobec wierzyciela (art. 7872 k.p.c.), a jej zawarcie oraz rodzaj były wierzycielowi znane (art. 822 k.p.c.),
– do dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana była zgoda drugiego małżonka (art. 36 § 2 k.r.o.) i w związku z tym czynność jest nieważna,
– małżeństwo nie istnieje, zostało rozwiązane przez rozwód lub orzeczono separację.

Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka, zobowiązanie to nie wynika z czynności prawnej, wierzytelność powstała przed powstaniem wspólności lub dotyczy majątku osobistego jednego z małżonków, wierzyciel może żądać zaspokojenia wyłącznie z majątku osobistego dłużnika lub konkretnych składników majątku wspólnego wyraźnie wymienionych w art. 41 k.r.o.

 

Anna Synowiec
Prawnik
Kancelaria Prawna Lebek i Wspólnicy
www.kancelarialebek.pl

SłabyŚredniDobryBardzo dobrySuper! (Oddanych głosów: 1 , Średnia: 5.00 na 5.00)
Loading...

Read previous post:
Budowa dziur

Budowa domów wymaga wiedzy, natomiast wykopywanie rowu jest łatwe i tanie. Zatem kierując się logiką biurokracji, musimy uznać, że kopanie...

Close