Kanał Rss
Content
Koncert muzyki Oliviera Messiaena
18 kwietnia 2012

22 kwietnia o godzinie 19:00 w Kościele Najświętszej Marii Panny na Piasku odbędzie się koncert muzyki Oliviera Messiaena, wybitnego francuskiego kompozytora, łączącego w swojej twórczości awangardowe poszukiwania formalne z wiernością katolickiej ortodoksji. Koncert będzie częścią cyklu “Verbum cum Musica”, poprzedi go natomiast wykład “Wiara pisana nutami” pani dr Justyny Gleńsk. Koncert został objęty patronatem Instytutu Kultury Francuskiej oraz Rektora Akademii Muzycznej im. K. Lipińskiego z Wrocławia.

 

(za http://portal-wroclaw.pl)

 

(…)

Powiedzieć, że Messiaen był jednym z największych awangardzistów, nowatorów i poszukiwaczy w obrębie współczesnej muzyki – to truizm, a więc moglibyśmy spokojnie postawić go obok Varese’a, Ligetiego, Stockhausena, Bouleza i kilku innych. Ale to, co zwraca uwagę w twórczości Messiaena to fakt, że jest ona w ogromnej mierze przeniknięta duchem religijnym.

W roku 1930, 22-letni Olivier objął funkcję organisty w paryskim kościele Św. Trójcy.  Skomponował szereg dzieł organowych, tyleż osadzonych w religijnej tradycji, co awangardowych w formie. Wymienić tu można np. „Le Banquet Celeste” („Niebiańska uczta”) – bardzo powolny, mroczny utwór o charakterze zgoła medytacyjnym, skomponowany zresztą jeszcze przed objęciem posady organisty; „L’Apparition de l’Eglise eternelle” („Ukazanie się Kościoła wiecznego”), czy wreszcie podzielone na dziewięć części dzieło o nazwie „Nativite du Seigneur” („Narodzenie Pańskie”).
Prócz utworów organowych Messiaen zasłynął kompozycjami fortepianowymi – wśród nich wyróżniają się dwa monumentalne dzieła, jedno o tematyce religijnej, drugie zaś będące odzworowaniem muzycznym śpiewu ptaków. „Vingt Regards sur l’Enfant Jesus” („20 spojrzeń na Dzieciątko Jezus”) to zbiór 20 utworów, trwających od kilku do kilkunastu minut i będących dźwiękowymi „spojrzeniami” na nowonarodzonego Chrystusa z różnych perspektyw. Z kolei „Catalogue d’Oiseaux” („Katalog Ptaków”) to nie mające precedensu w historii muzyki przedsięwzięcie: niemal dosłowne przetworzenie ptasich treli na nuty, pod kątem zagrania uzyskanych „kompozycji” na fortepianie.

Podczas II wojny światowej Messiaen zmobilizowany został do francuskiego wojska i wkrótce potem osadzony przez Niemców w obozie jenieckim w Gorlitz/Zgorzelcu. Tam właśnie powstało bodaj najsłynniejsze jego dzieło: „Kwartet na koniec czasu”, inspirowane Apokalipsą św. Jana i pierwszy raz wykonane przez prowizoryczną obozową orkiestrę. Pisze Tadeusz Kaczyński: „W prawykonaniu Kwartetu, które odbyło się 15 stycznia 1941, uczestniczył kompozytor, grając na rozstrojonym pianinie. Wysłuchało tego koncertu około 5000 jeńców różnych narodowości – w takim napięciu, z jakim Messiaen nie spotkał się nigdy przedtem”.

W pewnym sensie można twórczość Messiaena podzielić na trzy części: utwory liturgiczne; utwory religijne, ale nie stricte liturgiczne – i utwory „niereligijne”. To ostatnie określenie nie bez przyczyny ująłem w cudzysłów. Z jednej strony mówi bowiem Messiaen: „Pewna liczba mych dzieł służy wydobyciu na światło dzienne prawd teologicznych wiary katolickiej. Oto pierwszy aspekt mojej twórczości, najbardziej chlubny i niewątpliwie najbardziej użyteczny, najważniejszy, może jedyny, którego nie pożałuję w godzinie mojej śmierci”. Z drugiej jednak uzupełnia w innym miejscu: “Nie ma prawdziwej muzyki świeckiej ani prawdziwej muzyki świętej, lecz jedynie rzeczywistość widziana z dwóch różnych stron”. A zatem cała muzyka Messiaena w jakiś sposób wyrażała jego religijne widzenie świata, również utwory o tematyce „ptasiej” czy np. „japońskiej” (cykl „Sept Haokai”) oraz kompozycje „czysto techniczne”, wyzbyte „programowości” czy bezpośredniego obrazowania jakiejś rzeczywistości.

Mówiąc o utworach „niereligijnych” wspomnieliśmy o „Sept Haokai” – to efekt podróży Messiaena do Japonii, zainteresowania jej kulturą i połączenia w jedną całość pewnych elementów klasycznej muzyki japońskiej, muzyki europejskiej i osobistych „poszukiwań” Messiaena. Inne istotne dla tej części twórczości Messiaena utwory to np. „Des Canyons aux Etoiles” (“Od kanionów do gwiazd”) – inspirowane podróżą do Ameryki Północnej dzieło, wykorzystujące m.in. szmerowe brzmienia urządzeń imitujących wiatr, a także „Canteodjaya” (bazująca na rytmach hinduskich), „Turangalila” (symfonia miłości i radości) czy „Oiseaux Exotiques” („Ptaki egzotyczne”). Messiaen jest także autorem opery poświęconej św. Franciszkowi z Asyżu.

 

Adam T. Witczak

SłabyŚredniDobryBardzo dobrySuper! (Brak głosów! Bądź pierwszy)
Loading...

Reklama
Newsletter
Chcesz być na bieżąco?

E-prenumeratę wysyłamy z:
Read previous post:
Sędziowie skazani

Sąd Okręgowy we Wrocławiu skazał dwóch sędziów piłkarskich - Pawła S. z Pomorza i Roberta W. z Warszawy - na...

Close